Çocuk ürologuna ne zaman sevk edilmeli
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için kısa bir cep rehberi: çocuğun hangi durumlarda acil, hangilerinde birkaç gün veya 1–2 hafta içinde, hangilerinde ise planlı olarak çocuk ürologuna sevk edilmesi gerektiği.
Acil: hemen ya da aynı gün
Ani testis ağrısı, parafimozis, inkarsere fıtık, idrar retansiyonu, sepsis bulguları ya da mesane augmentasyonu sonrası karın ağrısı olan çocuk doğrudan acil servise yönlendirilir. Diyabet şüphesi, yenidoğanda valv şüphesi ve ambigus genitalya aynı gün uzman değerlendirmesi gerektirir. Görüntüleme sonucunu beklemek tedaviyi geciktirmemelidir.
- Ani başlayan testis ya da skrotum ağrısıAksi kanıtlanana kadar torsiyon. Testisi kurtarmak için ilk 6 saat belirleyicidir; ultrason cerrahi değerlendirmeyi geciktirmemelidir
- ParafimozisGeriye sıyrılmış ve ödemli sünnet derisi yerine dönmüyor
- İnkarsere (sıkışmış) kasık fıtığıAğrılı, sert, geri itilemeyen şişlik, kusma
- Akut idrar retansiyonu
- Yeni başlayan idrar kaçırmayla birlikte poliüri, polidipsi ve kilo kaybıDiyabet şüphesi: aynı gün pediatrik değerlendirme ve kan glukozu
- Yenidoğan erkek bebekte posterior üretral valv şüphesiBilateral hidroüreteronefroz, kalın duvarlı mesane, zayıf akım, öyküde oligohidramnios (amniyon sıvısının azlığı)
- Ambigus genitalya, bilateral nonpalpabl (ele gelmeyen) testis, proksimal hipospadiasla birlikte kriptorşidizmEndokrinologla birlikte; adrenal kriz riski
- Obstrüksiyon, tek böbrek ya da sepsisle birlikte febril İYE
- Augmente mesanesi olan hastada yeni başlayan karın ağrısı, karın distansiyonu ya da ateşPerforasyon dışlanana kadar
Kısa sürede: birkaç gün ya da 1–2 hafta içinde
Durum hayatı tehdit etmez, ancak gecikme böbreğe ya da testise zarar verebilir. Testiste sert kitle birkaç gün içinde, diğer durumlar 1–2 hafta içinde değerlendirilir.
- Postnatal UTD P2–P3, bilateral genişleme, üreter dilatasyonu
- Atipik ya da tekrarlayan febril İYE, 12 aydan küçük bebekte ilk febril İYE, İYE sonrası ultrasonda ya da DMSA'da anormallikİSUG'un düşünüldüğü durumlar (EAU 2026); İSUG akut enfeksiyon döneminde yapılmaz
- Redükte edilebilen kasık fıtığı, özellikle bebeklerdeBebeklerde inkarserasyon (sıkışma) riski yüksektir
- Enfeksiyonun eşlik etmediği makroskopik hematüri
- Kız çocuklarında normal işemenin yanı sıra sürekli damla damla idrar kaçırmaEktopik üreter
- Zayıf idrar akımı, ıkınma, damla damla işeme
- Testiste sert kitle (tümör şüphesi: skrotal ultrason ve tümör belirteçleri AFP, beta-hCG, haftalar değil günler içinde)
Planlı sevk
Tedavinin en uygun zamanını kaçırmamak için belirtilen yaşta sevk edin.
- İnmemiş testis6. ayda (düzeltilmiş yaş) hâlâ skrotumda değilse; edinsel formda hemen
- HipospadiasDoğumdan sonraki ilk aylarda; sünnet yapmayın
- Hidrosel1–2 yaşından sonra devam ediyorsa. Gün içinde boyutunun değişmesi komünikan hidroseli düşündürür ve ürolojik değerlendirme gerektirir; ameliyat zamanı kalıcılığa, eşlik eden fıtığa ve testis patolojisine göre belirlenir
- Semptomatik fimozisAğrılı ya da zayıf akımla işeme, beyaz skar, tekrarlayan iltihap, doğru uygulanmış tedaviye yanıt alınamaması. İşeme sırasında yalnızca balonlaşma sevk nedeni değildir
- Vezikoüreteral reflü, tekrarlayan İYE
- Gece idrar kaçırmaUyarı bulgusu olmayan ve birinci basamak tedaviye yanıt vermeyen enürezis. Uyarı bulgusu varsa aciliyet nedene göre belirlenir
- Gündüz idrar kaçırma3–6 aylık üroterapiye yanıt yoksa
- Adolesanda varikoselAğrı, testiste küçülme ya da asimetri
- Küçük görünen penisGömülü penisi mikropenisten ayırt etmek için
- Semptomatik labial yapışıklık
Nelerden kaçınılmalı
- Sünnet derisini zorla geri sıyırmayın: fizyolojik fimozis normaldir.
- Hipospadiaslı çocuğu sünnet etmeyin: sünnet derisi rekonstrüksiyonda kullanılır.
- İnmemiş testiste ultrason ve hormon tedavisiyle zaman kaybetmeyin.
- Akut testis ağrısında ultrason sonucunu bekleyerek cerrahi değerlendirmeyi geciktirmeyin.
- Kültür için idrar torbası kullanmayın ve torba örneğindeki pozitif sonuçla İYE tanısı koymayın: torba örneği yalnızca negatif olduğunda İYE'yi dışlamaya yardımcı olur.
- Febril İYE'de nitrofurantoin kullanmayın.
- Febril İYE'de kültür ya da görüntüleme sonucunu beklerken antibiyotiği geciktirmeyin ve İSUG'u akut enfeksiyon döneminde yapmayın.
Sevke neler eklenmeli
- Tüm ultrason raporları, mümkünse görüntüler ya da CD
- İdrar tahlili ve idrar kültürü sonuçları (örneğin nasıl alındığı belirtilerek)
- İdrar kaçırmada 48 saatlik işeme günlüğü
- Önceki raporlar, ameliyat notları, kullanılan ilaçlar
Konsültasyon
Bir hastayı danışmak veya çocuğa randevu almak için WhatsApp üzerinden yazın.
Kaynaklar
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Acute scrotum; Urinary tract infections; Vesicoureteric reflux; Dilatation of the upper urinary tract; Undescended testes; Hypospadias; Daytime lower urinary tract conditions; Monosymptomatic enuresis; Differences of sex development.
- Mellick LB et al. A systematic review of testicle survival time after a torsion event. Pediatr Emerg Care, 2019.
- NICE guideline NG18. Diabetes (type 1 and type 2) in children and young people: diagnosis and management.
Bu içerikler sağlık profesyonelleri içindir. Belirli bir hasta hakkındaki kararı tedaviyi yürüten hekim verir.