Kasık fıtığı nedir?
Anne karnında testisin skrotuma inmesi sırasında oluşan kanal (processus vaginalis) kapanmadığında, karın boşluğundaki bağırsak bu açık kanaldan kasığa ya da testis torbasına çıkabilir. Kızlarda ise aynı kanalın karşılığı olan Nuck kanalından bağırsak, bazen de yumurtalık kasığa çıkar. Buna kasık fıtığı denir.
Çocukların yaklaşık %1–5’inde görülür, prematüre doğanlarda daha sıktır. Erkeklerde kızlardan yaklaşık 6 kat daha sık, sağ tarafta daha sık görülür.
Belirtileri
- kasıkta ya da testis torbasında yumuşak bir şişlik,
- şişlik çocuk ağladığında, ıkındığında, öksürdüğünde büyür,
- çocuk sakinken ya da uzandığında küçülür, kaybolur,
- genellikle ağrısızdır.
Sıkışmış fıtık
Fıtığın en tehlikeli komplikasyonu sıkışmadır: fıtığa çıkan bağırsak ya da yumurtalık geri girmez. Kanlanması da bozulursa doku zarar görebilir. Her iki durumda da acil cerrahi değerlendirme gerekir. Sıkışma en sık ilk yılda görülür.
Belirtileri:
- şişlik sertleşir, ağrılı hale gelir ve geri girmez,
- üzerinde kızarıklık ya da morarma,
- kusma, karında şişkinlik, durmadan ağlama.
Bu durum acildir. Doktor çoğu zaman fıtığı elle dikkatlice geri itebilir, ardından 1–3 gün içinde ameliyat yapılır. Geri itilemezse acil ameliyat gerekir.
Tedavi
Kasık fıtığı kendiliğinden geçmez. Tek tedavisi ameliyattır ve sıkışma riski nedeniyle tanıdan sonra fazla geciktirilmeden yapılır.
İki yöntem vardır:
- Açık yöntem: kasık kıvrımından yapılan 1,5–2 cm’lik bir kesiyle açık kanal bulunup bağlanır.
- Laparoskopik yöntem: göbekten girilen küçük bir kamerayla kanal içeriden kapatılır, aynı anda diğer tarafa da bakılır.
Her iki yöntem de güvenlidir, çocuk genellikle aynı gün eve gider. Ayrıntılı bilgi: kasık fıtığı ameliyatı.
Ne zaman acile başvurulmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin, telefonla ulaşıp yanıt beklemekle de vakit kaybetmeyin: hemen en yakın acil servise gidin.
- Kasıktaki şişlik sertleşmiş, ağrılı ve geri girmiyor
- Şişliğin üzerinde kızarıklık, morarma
- Kusma, karında şişkinlik, bebeğin durmadan ağlaması
- Kız çocuğunda kasıkta sert, ağrılı bir şişlik (yumurtalık olabilir)
Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not
Çocuklarda kasık fıtığı indirekt tiptedir ve açık kalmış processus vaginalis ile ilişkilidir. Sıkışma (inkarserasyon) riski ilk yılda, özellikle prematüre doğanlarda en yüksektir; bu yüzden elektif ameliyat tanıdan sonra kısa süre içinde planlanmalıdır. İnkarsere fıtık çoğu zaman dikkatli manuel redüksiyonla geri itilir, ardından 24–72 saat içinde ameliyat edilir. Kızlarda fıtık kesesinde yumurtalık bulunması sık rastlanan bir bulgudur. Kız fenotipli bir çocukta fıtık kesesinde testis ya da yumurtalığa benzemeyen bir gonad saptanırsa cinsel gelişim farklılığı (DSD), özellikle androjen duyarsızlığı sendromu (AIS) açısından araştırılır.
Muayenede neler yapılır?
- Kasık ve testis torbası ayakta ve yatarken muayene edilir.
- Ebeveynin çektiği şişlik fotoğrafı ya da videosu çok yararlıdır.
- Ameliyat yöntemi (açık ya da laparoskopik), zamanı ve genel anestezi anlatılır.
Sık sorulan sorular
Şişlik sadece ağlayınca çıkıyor, sonra kayboluyor. Bu yine de fıtık mı?
Evet, bu tipik bir kasık fıtığıdır. Muayenede görünmese bile ebeveynin anlattıkları ya da bir fotoğraf tanı için yeterli olabilir.
Fıtık bağı ya da kemer kullanılabilir mi?
Çocuklarda fıtık bağı fıtığı tedavi etmez ve sıkışmayı önlemez. Önerilmez.
Diğer tarafta da fıtık olabilir mi?
Bazı çocuklarda, özellikle bebeklerde, diğer tarafta da açık kanal bulunur. Laparoskopik ameliyatta iki tarafa da bakmak mümkündür. Diğer tarafta açık kanal saptanırsa, önleyici olarak kapatmanın yararları ve riskleri tartılarak karar verilir.
İlgili konular
- HidroselSkrotumda sıvı, testis torbasında suHastalık
- İnmemiş testisKriptorşidizm, torbada olmayan testisHastalık
- Kasık fıtığı ameliyatıHerniotomi, laparoskopik fıtık ameliyatıTedavi
- Çocuklarda anesteziAnestezi, açlık kuralları, ameliyata hazırlıkTedavi
- Kriptorşidizm: inmemiş testisHekimler için
- Akut skrotum: testis torsiyonu ve onu taklit eden durumlarHekimler için
- Kasık fıtığı ve hidroselHekimler için
Kaynaklar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.
Son güncelleme: