Çocuğun idrarında kan (hematüri): nedenleri, ne yapmalı

İdrar gerçekten kanlı mı?

İdrarın kırmızı ya da kahverengi olması her zaman kan anlamına gelmez. İdrarın rengini şunlar da değiştirebilir:

yiyecekler: pancar, böğürtlen, gıda boyaları,
bazı ilaçlar (örneğin rifampisin),
bebeklerde ürik asit kristalleri (bezde kiremit rengi leke),
kas hasarından sonra miyoglobin.

Bu yüzden ilk adım idrar tahlilidir: idrarda gerçekten eritrosit olup olmadığını gösterir.

Türleri

Makroskobik hematüri: kan gözle görülür, idrar pembe, kırmızı ya da kahverengidir.
Mikroskobik hematüri: idrar normal görünür, kan yalnızca tahlilde saptanır.

Bebekte idrarda kan

Yenidoğanlarda ve anne sütü alan bebeklerde bezdeki pembe ya da kiremit rengi leke çoğu zaman ürik asit kristallerinden kaynaklanır; kız bebeklerde ise yaşamın ilk haftasında hormonlara bağlı olarak vajinadan az miktarda kanlı akıntı olabilir. Tahlil idrarda kan olduğunu doğrularsa bebeği aynı gün doktora göstermek gerekir: bebeklerde neden daha çok idrar yolu enfeksiyonu ve idrar yollarının doğuştan anomalileridir, yenidoğanlarda ise nadiren renal ven trombozu.

Olası nedenler

İdrar yollarından gelen kan (idrar genellikle kırmızıdır, bazen pıhtılı):

idrar yolu enfeksiyonu ya da hemorajik sistit,
böbrek taşı ya da idrarda kalsiyumun fazla olması (hiperkalsiüri),
travma, özellikle hidronefrozlu bir böbrekte küçük bir darbeden sonra,
sünnetten sonra meatal darlık (iç çamaşırında bir iki damla kan),
idrar kanalından kanama: okul çağındaki ve ergen erkek çocuklarda idrarın sonunda ya da iç çamaşırında birkaç damla kan; çoğu zaman kendiliğinden geçer,
nadiren tümörler ve damar anomalileri.

Böbreğin süzgeç kısmından gelen kan (idrar çoğu zaman “kola” ya da çay renginde olur):

enfeksiyon sonrası glomerülonefrit (boğaz ağrısından 1–3 hafta sonra),
IgA nefropatisi (soğuk algınlığından 1–2 gün sonra),
kalıtsal böbrek hastalıkları ve diğer nefrolojik nedenler.

Tetkikler

idrar tahlili, gerekirse tekrar,
idrar kültürü,
idrarda protein ve kalsiyum/kreatinin oranı,
tansiyon,
böbrek ve mesane ultrasonu,
kanın böbrekten geldiğinden şüpheleniliyorsa kan tahlilleri ve çocuk nefroloğuna danışılması.

Tedavi nedene göre yapılır. Bazı durumlarda, özellikle yalnızca mikroskobik hematüri varsa, hiçbir neden bulunamaz ve çocuk sadece izlenir.

Ne zaman acile başvurulmalı?

Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin.

İdrarda kanla birlikte yüzde ve bacaklarda şişlik, idrarın azalması

Şiddetli yan ya da karın ağrısı

Ateş ve idrar yaparken ağrı

Karına ya da bele alınan bir darbeden sonra kanlı idrar

Kan pıhtıları, idrar yapamama

Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)

Muayenede neler yapılır?

İdrarın rengi, kanın idrarın başında mı sonunda mı olduğu, ağrı, yakın zamandaki enfeksiyonlar ve travmalar sorulur.

Tansiyon ölçülür, ödem olup olmadığına bakılır ve karın muayene edilir.

İdrar tahlili, gerekirse idrarda kalsiyum/kreatinin oranı ve kan tahlilleri yapılır.

Böbrek ve mesane ultrasonu yapılır.

WhatsApp ile randevu alınÇocuk Ürolojisi Merkezi, Badam Medical Center, Bakü

Sık sorulan sorular

Bebeğimin bezinde pembe-turuncu bir leke var. Bu kan mı?

Yaşamın ilk günlerinde bezdeki kiremit rengi leke çoğu zaman ürik asit kristalleridir ve zararsızdır. Bebek yeterince beslendiğinde kaybolur. Kız bebeklerde ilk hafta içinde hormonal nedenle vajinadan az miktarda kanlı akıntı da olabilir.

Tahlilde mikroskobik kan çıktı ama idrarın rengi normal. Endişelenmeli miyiz?

Tek bir tahlilde az sayıda eritrosit sık görülür. Tahlil genellikle birkaç hafta sonra tekrarlanır. Devam ederse protein, tansiyon ve aile öyküsüyle birlikte değerlendirilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.