Üreterosel: üreterin ucunda kisti andıran genişleme

Üreterosel nedir?

Üreter, mesaneye açıldığı yerde dar bir delikle sonlandığında son kısmı balon gibi şişer ve mesanenin içinde ince duvarlı bir kist gibi görünür. Buna üreterosel denir. İdrar bu dar delikten zorlukla aktığı için yukarıdaki üreter ve böbrek de genişler.

Üreterosellerin yaklaşık %80’i çift toplayıcı sistemle birlikte görülür ve böbreğin üst bölümüne ait üreterde gelişir. Kız çocuklarında erkeklere göre 4–7 kat daha sıktır.

Tipleri

• Mesane içi (intravezikal) üreterosel tamamen mesanenin içinde kalır.
• Ektopik üreterosel mesane boynuna veya idrar kanalına (üretraya) kadar uzanır. Daha fazla soruna yol açar.

Belirtileri

Günümüzde üreterosellerin çoğu gebelikte ultrasonla saptanır. Saptanmayan durumlarda:

• ateşli idrar yolu enfeksiyonu, çoğu zaman ilk aylarda,
• zayıf idrar akımı, idrar yapamama (üreterosel mesane çıkışını tıkadığında),
• kız çocuklarında idrar deliğinden dışarı çıkan şiş doku (prolapsus),
• büyük çocuklarda karın ağrısı, taş.

Tanı

Ultrason temel tetkiktir: mesanede ince duvarlı kistik yapı, genişlemiş üreter ve çift böbrek görülür. Tedaviyi planlamak için üç sorunun yanıtı aranır: böbreğin her bölümü ne kadar çalışıyor, reflü var mı ve idrar akışında tıkanıklık var mı. Reflüyü kontrol etmek için işeme sistoüretrografisi (İSUG), böbreğin her bölümünün fonksiyonunu öğrenmek için DMSA sintigrafisi, tıkanıklığı değerlendirmek için gerekirse MAG3 sintigrafisi veya MR ürografi yapılır.

Tedavi

Doğumdan sonra üreterosel nedeniyle üreteri ve böbreği genişlemiş (hidroüreteronefroz) bebekte enfeksiyonu önlemek için her gün düşük dozda antibiyotik profilaksisi başlanır.

Sonraki tedavi her çocuk için ayrı seçilir. Bu seçimde çocuğun genel durumu ve yaşı, böbreğin her bölümünün fonksiyonu, her iki tarafta reflü veya tıkanıklık olup olmadığı, mesane çıkışında tıkanma, üreteroselin mesane içinde mi yoksa ektopik mi olduğu, ayrıca ailenin ve cerrahın hangi yöntemi tercih ettiği göz önünde bulundurulur.

• Endoskopik kesi (ponksiyon). Sistoskopla üreteroselin duvarında küçük bir delik açılır ve idrar rahatça akmaya başlar. Ciltte kesi yapılmaz. Üreterosel enfekte olmuş ve idrar akışı tıkanmışsa idrarın hemen boşaltılması gerekir: bunun için endoskopik kesi yapılır ya da ciltten böbreğe ince bir tüp yerleştirilir (nefrostomi). Ayrıntılar: sistoskopi.
• Takip. Böbreğin üst bölümü hiç çalışmıyorsa, tıkanıklık ve reflü yoksa bazı çocuklarda yalnızca takip mümkündür.
• Rekonstrüktif ameliyatlar. Endoskopik kesiden sonra reflü gelişirse veya sorun devam ederse üreter mesaneye yeniden yerleştirilir, bazen de böbreğin çalışmayan üst bölümü çıkarılır.