Çocuk ÜrolojisiOp. Dr. Perviz Hacıyev

DMSA sintigrafisi: böbrekte skar ve böbrek fonksiyonu

DMSA sintigrafisi ne gösterir, ne zaman yapılır, nasıl çekilir ve radyasyon dozu nedir: ebeveynler için açıklama.

Kısa cevap

Ne için?
Böbrekteki skarı (kalıcı izi) ve her böbreğin toplam fonksiyondaki payını görmek için.
Ne zaman?
Skar için enfeksiyondan en az 6 ay sonra.
Süre
İğneden 2–3 saat sonra 30–45 dakikalık çekim.
Radyasyon
Radyasyon dozu düşüktür; doz çocuğun boyutuna göre ayarlanır ve tetkik yalnızca yararı riskinden fazlaysa yapılır.

DMSA sintigrafisi nedir?

Kısaca: DMSA (teknesyum-99m ile işaretlenmiş dimerkaptosüksinik asit) ile yapılan bir nükleer tıp (radyoizotop) tetkikidir. Piyelonefritten sonra böbrekte skar (kalıcı iz) olup olmadığını ve her böbreğin toplam fonksiyondaki payını (normalde %45–55) gösterir. Skarı değerlendirmek için enfeksiyondan en az 6 ay sonra yapılır, çocuk kameranın altında 30–45 dakika yatar.

DMSA sintigrafisi, böbrek dokusunun nükleer tıp yöntemiyle “fotoğrafını” çeken bir tetkiktir. Damara az miktarda radyoaktif işaretli madde verilir. Bu madde sağlıklı böbrek dokusunda toplanır. Özel bir kamera maddenin dağılımını gösterir.

Ne gösterir?

  • Böbrek skarları: geçirilmiş piyelonefritten sonra çalışmayan alanlar,
  • her böbreğin toplam fonksiyondaki payı (normalde yaklaşık %45–55),
  • çalışmayan böbrek (multikistik displastik böbrek),
  • böbreğin anormal yerleşimi veya şekli.

Ne zaman yapılır?

  • ateşli idrar yolu enfeksiyonundan sonra böbrekte skar olup olmadığını kontrol etmek için: enfeksiyondan en az 6 ay sonra (ilk enfeksiyonda ve ultrason normalse çoğu zaman gerekmez),
  • reflüde böbreklerin durumunu izlemek için,
  • çift toplayıcı sistemde böbreğin her iki bölümünün fonksiyonunu değerlendirmek için.

Nasıl yapılır?

  1. Kol veya bacaktaki bir damara küçük bir iğneyle madde verilir.
  2. 2–3 saat beklenir. Sakinleştirici planlanmıyorsa çocuk bu sürede yiyip içebilir, oynayabilir.
  3. Çocuk kameranın altında 30–45 dakika kıpırdamadan yatar. Küçük çocuklarda bazen hafif bir sakinleştirici gerekir.

Hazırlık

  • Sakinleştirici planlanmıyorsa: özel bir hazırlık ve açlık gerekmez. Çocuğun sevdiği oyuncağı ya da sevdiği çizgi filmin olduğu telefonu veya tableti yanınıza alın. Bebeği çekimden biraz önce beslemek sakin yatmasına yardımcı olur.
  • Sakinleştirici planlanıyorsa: genel anesteziden önce olduğu gibi sedasyondan önce de çocuğun belirli bir süre aç kalması gerekir. Ne zamana kadar yedirip içirebileceğinizi mutlaka nükleer tıp bölümüne veya anestezi uzmanına sorun ve onların talimatına uyun.

Tetkikten sonra bol sıvı içmesi önerilir.

Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not

Akut piyelonefrit sırasında yapılan DMSA inflamatuvar defektleri gösterir ve tanı amacıyla kullanılabilir; kalıcı skarı değerlendirmek için ise tetkik enfeksiyondan en az 6 ay sonra yapılmalıdır. İlk ateşli İYE'den sonra USG normalse çoğu zaman gerekmez; DMSA'da saptanan değişiklik İSUG için endikasyon olabilir (top-down yaklaşım). Diferansiyel fonksiyon ölçümü için DMSA, obstrüksiyonun değerlendirilmesi için MAG3/DTPA seçilir.

Muayenede neler yapılır?

  1. Tetkikin amacı ve zamanı çocuğun enfeksiyon öyküsüne göre belirlenir.
  2. Sonuç, reflü ve ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
WhatsApp ile randevu alınÇocuk Ürolojisi Merkezi, Badam Medical Center, Bakü

Sık sorulan sorular

Radyoaktif madde çocuğa zarar verir mi?

Kullanılan doz çok düşüktür. Maddenin bir kısmı böbrek dokusunda tutulur, bir kısmı idrarla atılır; radyoaktivite de birkaç saat içinde doğal olarak azalır. Tetkikten sonra bol sıvı içmesi ve sık sık idrara çıkması önerilir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.

Son güncelleme:

WhatsApp ile randevu alın