Ektopik üreter nedir?
Üreter, idrarı böbrekten mesaneye taşıyan kanaldır. Normalde mesanenin içine açılır ve mesanede biriken idrar sfinkter kası sayesinde tutulur. Ektopik üreter ise mesaneye değil, başka bir yere açılır.
Kız çocuklarında ektopik üreter çoğu zaman sfinkterin altına açılır: idrar kanalına, idrar deliğinin yanına, vajina girişine veya vajinanın içine. Bu durumda o üreterden gelen idrar hiçbir şekilde tutulamaz ve sürekli damla damla dışarı gelir.
Ektopik üreter kızlarda erkeklere göre yaklaşık 5 kat daha sık görülür. Çoğu zaman çift toplayıcı sistemde böbreğin üst bölümünü boşaltan üreterdir.
Belirtileri
En tipik tablo şudur:
- kız çocuğu düzenli ve normal şekilde idrar yapar,
- ama arada külodu gece gündüz sürekli biraz ıslaktır,
- neredeyse hiç kuru aralık olmaz,
- aileler bazen bunu idrar değil, bol sulu akıntı sanır,
- sürekli ıslaklık nedeniyle genital bölge çevresinde kızarıklık olabilir.
Bu, sıradan gündüz idrar kaçırmadan farklıdır: gündüz idrar kaçırmada çocuk ani ve güçlü bir sıkışma hissiyle ıslanır, arada ise kuru kalır.
Bebeklerde ektopik üreter çoğu zaman gebelikte veya doğumdan sonra ultrasonda genişlemiş üreter ve böbrek olarak bulunur. Bazı bebeklerde ilk belirti ateşli bir idrar yolu enfeksiyonudur.
Erkek çocuklarında ektopik üreter her zaman sfinkterin üstüne açıldığı için damlamaya yol açmaz, ancak tekrarlayan epididimit dahil enfeksiyonlara neden olabilir.
Tanı
- Muayene. Doktor dış genital bölgeyi nazikçe inceler; bazen ektopik açıklık idrar deliğinin veya vajinanın yanında görülebilir.
- Ultrason. Çift toplayıcı sistemi, genişlemiş üst bölümü ve üreteri gösterir.
- MR (MR ürografi). Böbreğin bölümlerini ve üreterin seyrini ayrıntılı gösterir.
- DMSA veya MAG3. Her bölümün ne kadar çalıştığını gösterir.
- İşeme sistoüretrografisi. Reflüyü kontrol etmek için.
Tedavi
Damlama anatomik bir nedenden kaynaklandığı için mesane eğitimiyle geçmez. Sürekli damlaması olan kız çocuklarında ameliyat düşünülür. Ameliyatın türü böbreğin o bölümünün ne kadar çalıştığına bağlıdır:
- Bölüm çalışıyorsa: onu koruyan bir ameliyat seçilir. Ektopik üreter mesaneye yeniden yerleştirilir (üreteroneosistostomi) veya alt bölümün üreterine ya da pelvisine bağlanır.
- Bölüm neredeyse hiç çalışmıyor ve sorun yaratıyorsa: böbreğin o bölümü üreteriyle birlikte çıkarılabilir.
Bu ameliyatlar açık, laparoskopik veya robot yardımlı yapılabilir; sonuçlar benzerdir.
Genişlemiş üreter ve böbreği olan yenidoğanlarda doktor enfeksiyonu önlemek için günlük koruyucu antibiyotik verebilir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Tuvalet eğitimini tamamlamış kızınızın külodu gün boyu ıslak kalıyorsa, özellikle de normal idrar yapıyorsa, çocuk ürolojisi uzmanına başvurun. Ateş, bel veya yan ağrısı ya da kusma olursa çocuğu aynı gün doktora gösterin. İlgili konular: çift toplayıcı sistem ve üreterosel.
Ne zaman acile başvurulmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin.
- Ateş, özellikle bebekte veya bel, yan ağrısıyla birlikte
- Kusma, halsizlik ve idrar miktarında belirgin azalma
Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not
Ektopik üreter üreteroselden daha az görülür, erkek-kız oranı 1:5'tir ve ektopik üreterlerin %80'i tam renal duplikasyonla ilişkilidir. Çoğu, semptomsuz bir çocukta (sıklıkla prenatal ultrasonda) üst pol üreterohidronefrozu olarak saptanır; yenidoğanda piyüri ve akut piyelonefritle ortaya çıkabilir. Kızlarda tipik tablo normal işemeye rağmen sürekli idrar kaçırma veya idrar kaçırmayı taklit eden belirgin vajinal akıntıdır; ektopik orifis meatus veya vajina bölgesinde görülebilir. Orifis yerleşimi: üretra (mesane boynundan meatusa) %35, vestibül %34, vajina %25, uterus ve fallop tüpü %6. Erkeklerde orifis hiçbir zaman eksternal sfinkterin altında değildir; tekrarlayan epididimit özgül bir bulgu olabilir. Değerlendirme: ultrason, DMSA/MAG3, işeme sistoüretrografisi veya MR ile segment işlevi, reflü, alt segmente bası ve üretral obstrüksiyon araştırılır. Hidroüreteronefrozu olan yenidoğanlarda sürekli antibiyotik profilaksisi başlanır (zayıf öneri). Cerrahi, tekrarlayan enfeksiyonlu işlevsiz segmentlerde veya sürekli damlaması olan kızlarda düşünülür: üst yaklaşım (parsiyel nefroüreterektomi, piyeloüreterostomi, yüksek üreteroüreterostomi) veya alt yaklaşım (alçak üreteroüreterostomi, üreter reimplantasyonu); üst segmentin korunmaya değer işlevi varsa rekonstrüksiyon tercih edilir. Açık, laparoskopik ve robot yardımlı yaklaşımların sonuçları benzerdir. Çok nadir görülen bilateral tek sistem ektopik üreterlerde mesane boynu genellikle yetersizdir ve bireysel yaklaşım gerekir.
Muayenede neler yapılır?
- Damlamanın ne zamandan beri olduğu, gece ve gündüz sürüp sürmediği ve çocuğun tuvalet alışkanlıkları ayrıntılı olarak sorulur.
- Dış genital bölge nazikçe muayene edilir: idrar deliğinin çevresi ve vajina girişi değerlendirilir.
- Böbrek ve mesane ultrasonu yapılır, gerekirse MR, DMSA veya işeme sistoüretrografisi planlanır ve tedavi yöntemi aileyle birlikte seçilir.
Sık sorulan sorular
Kızımız tuvalet eğitimini tamamladı ama külodu hiç tam kuru olmuyor. Bu tembellik mi?
Hayır. Normal idrar yapmanın yanında gün boyu süren damlama çocuğun iradesinde değildir ve ektopik üreterin tipik belirtisidir. Çocuğu azarlamayın, çocuk ürolojisi uzmanına gösterin.
Kızımda bol akıntı var. Jinekolojik bir sorun olamaz mı?
Olabilir, ancak vajinaya açılan ektopik üreter de sürekli sulu akıntı gibi görünebilir. Tedaviye rağmen akıntı sürüyorsa idrar yolları da incelenmelidir.
Ameliyatta böbreğin bir kısmı alınacak mı?
Her zaman değil. O bölüm çalışıyorsa genellikle onu koruyan bir ameliyat seçilir: üreter mesaneye yeniden yerleştirilir veya komşu üretere bağlanır. Bölüm neredeyse hiç çalışmıyor ve enfeksiyona yol açıyorsa çıkarılabilir.
İlgili konular
- Çift toplayıcı sistem Dupleks böbrek, çift üreter, ektopik üreter Hastalık
- Üreterosel Üreterin mesane içindeki kistik genişlemesi Hastalık
- Gündüz idrar kaçırma Aşırı aktif mesane, işeme disfonksiyonu Hastalık
- Vulvovajinit Dış genital organların ve vajina girişinin iltihabı Hastalık
- İdrar yolu enfeksiyonu Mesane veya böbrek enfeksiyonu (sistit, piyelonefrit) Hastalık
- Hidronefroz Böbrekte su toplanması, böbrek pelvisinin genişlemesi Hastalık
- Üreteroneosistostomi Reimplantasyon, üreter reimplantasyonu, Cohen ve Lich-Gregoir ameliyatı Tedavi
- Böbrek ve mesane ultrasonu Ultrason (USG), ultrasonografi Tetkik
- DMSA sintigrafisi Statik böbrek sintigrafisi Tetkik
Kaynaklar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.
Son güncelleme: