Vulvovajinit nedir?
Vulvovajinit, dış genital organların (vulvanın) ve vajina girişinin tahriş olması ve iltihaplanmasıdır. Ergenlikten önceki kız çocuklarında sık görülür ve çoğu zaman hijyen önlemleriyle geçer. Bu yaşta östrojen az olduğu için bölgenin derisi ince ve hassastır.
Nedenleri
En sık görülen tipi nonspesifik vulvovajinittir: belirli bir mikrop yoktur, birkaç etken bir araya gelerek tahrişe yol açar:
- sabun kalıntısı, köpük banyosu, çamaşır yumuşatıcısı, antiseptik ürünler,
- dar giysiler, ıslak mayo veya ıslak bez,
- tuvaletten sonra bölgenin iyi temizlenmemesi, deride kalan idrar ve dışkı.
Daha az sıklıkla neden başkadır:
- kıl kurdu (enterobiyazis): özellikle geceleri kaşıntı ve ağrı,
- bakteriler, çoğu zaman A grubu streptokok: belirgin kızarıklık ve ağrı,
- vajinada yabancı cisim, örneğin bir parça tuvalet kâğıdı: kötü kokulu, bazen kanlı akıntı.
Mantar (kandida) ergenlikten önce nadir bir nedendir. Antibiyotik kullanımından sonra veya bağışıklık sistemi zayıfsa görülebilir.
Nadiren benzer şikâyetler cinsel istismarla ilişkili olabilir. Doktor muayene sırasında bu olasılığı da göz önünde bulundurur.
Belirtiler
- kaşıntı, yanma, rahatsızlık hissi,
- vajina girişi çevresinde kızarıklık ve şişlik,
- iç çamaşırında akıntı izleri, bazen kanlı,
- idrar yaparken yanma.
Benzer durumlardan farkı
- İdrar yolu enfeksiyonu: idrar yaparken yanma burada da olur, ancak mikrop idrarda bulunur. Gerekirse doktor idrar tahlili ister.
- Labial yapışıklık: iç dudaklar birbirine yapışır, ortada ince bir çizgi görülür, çoğu zaman kızarıklık ve akıntı olmaz.
Tedavi ve hijyen
Çoğu durumda ilaç gerekmez, hijyen kuralları yeterlidir:
- Sabun, köpük banyosu ve antiseptik kullanmayın. Bölgeyi ılık suyla yıkayın ve ovalamadan, hafifçe bastırarak kurulayın.
- Çocuğu sabunsuz, sığ ılık suya oturtun.
- Çocuğunuza tuvaletten sonra önden arkaya doğru silmeyi, idrar yaparken bacaklarını açık tutmayı öğretin.
- Pamuklu iç çamaşırı giydirin, gece için bol bir pijama veya gecelik seçin.
- Islak mayoyu ve ıslak bezi hemen değiştirin.
Neden bakteri veya kurtsa doktor uygun ilacı yazar. Kurt saptandığında ailenin tüm bireyleri tedavi edilir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
- şikâyetler hijyen önlemlerine rağmen geçmiyor veya tekrarlıyorsa,
- akıntı bol, kötü kokulu veya kanlıysa,
- şiddetli kızarıklık ve ağrı varsa,
- gece kaşıntısı çocuğun uykusunu bölüyorsa,
- ateşle birlikte idrar yaparken ağrı varsa.
Bu yaşta vajinanın iç muayenesi yapılmaz. Gerekirse sürüntü yalnızca dışarıdan, vajina girişinden alınır.
Ne zaman acile başvurulmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki planlı randevuyu beklemeyin: aynı gün doktora başvurun.
- Vajinadan kanlı veya kötü kokulu akıntı
- Genital bölgede şiddetli kızarıklık ve ağrı
- Ateşle birlikte idrar yaparken ağrı
Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not
Prepubertal kızlarda vulvovajinitin en sık görülen tipi nonspesifiktir: hijyen, nem ve kontakt irritanlar (sabun kalıntısı, köpük banyosu, çamaşır yumuşatıcıları, antiseptikler) başlıca rolü oynar. Çoğu olguda ek tetkik gerekmez; tam idrar tahlili ve idrar kültürü düşünülebilir. Bol veya kötü kokulu akıntıda sürüntü yalnızca introitustan alınır; prepubertal kızlarda iç vajinal muayene yapılmaz ve vajina içinden sürüntü alınmaz. Bir seride patojen bakteriler olguların %36'sında üretilmiş, bunların %59'u A grubu β-hemolitik streptokok olmuş, Candida ise hiçbir hastada saptanmamıştır; bu nedenle antibiyotik bakteriyolojik sonuca göre seçilmelidir. Gece kaşıntısı ve ağrısı enterobiyazisi düşündürür (ailenin tüm bireyleri tedavi edilir), kanlı veya kötü kokulu akıntı ise vajinada yabancı cismi düşündürür. Cinsel istismar nadiren vulvovajinit tablosuyla başvurabilir ve akılda tutulmalıdır. Kalıcı veya tekrarlayan olgular çocuk jinekoloğuyla birlikte değerlendirilir.
Muayenede neler yapılır?
- Dış genital organlar nazikçe, yalnızca dışarıdan muayene edilir.
- Hijyen alışkanlıkları, kullanılan sabun ve banyo ürünleri sorulur.
- Gerekirse idrar tahlili yapılır ve vajina girişinden sürüntü alınır.
Sık sorulan sorular
İdrar yolu enfeksiyonundan nasıl ayrılır?
İdrar yaparken yanma her ikisinde de olabilir. Vulvovajinitte tahriş dışarıda, genital bölgededir; idrar yolu enfeksiyonunda ise mikrop idrarda bulunur. Hangisi olduğunu idrar tahlili gösterir.
Labial yapışıklıktan farkı nedir?
Labial yapışıklıkta iç dudaklar birbirine yapışır, ortada ince bir çizgi görülür ve çoğu zaman şikâyet olmaz. Vulvovajinitte dudaklar ayrıdır, ön planda kızarıklık, kaşıntı ve akıntı vardır. Tahriş ve iltihap ileride yapışıklığa yol açabilir.
Mantar kremi işe yarar mı?
Ergenlikten önce mantar enfeksiyonu nadirdir ve mantar kremleri bu yaşta genellikle işe yaramaz. Kremi yalnızca doktor önerdiyse kullanın.
İlgili konular
Kaynaklar
- The Royal Children's Hospital Melbourne. Clinical Practice Guideline: Vulval and vaginal conditions.
- Stricker T et al. Vulvovaginitis in prepubertal girls. Arch Dis Child, 2003.
- Hudson R. Paediatric vulvovaginitis. Patient.info, 2023.
- Ben-Joseph EP. Vaginitis in children. KidsHealth (Nemours), 2023.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.
Son güncelleme: