Gülerken idrar kaçırma: çocuk gülünce altını ıslatıyorsa

Gülerken idrar kaçırma nedir?

Bazı çocuklar yalnızca kahkahayla güldüklerinde ıslanır. Gülme sırasında mesane aniden ve istem dışı kasılır, idrar dışarı gelir. Çoğu zaman bu birkaç damla değil, mesanenin tamamen veya neredeyse tamamen boşalmasıdır. Buna gülerken idrar kaçırma denir.

En sık ergenlik öncesi kız çocuklarında görülür. Kesin nedeni bilinmemektedir. Bir açıklamaya göre gülme beyinde mesaneyi kasan refleks bir mekanizmayı başlatır; diğerine göre ise asıl rolü mesane kasının aşırı aktivitesi oynar.

Belirtileri

• ıslanma yalnızca gülme sırasında olur, çoğu zaman bol miktarda,
• öksürme, zıplama veya koşma sırasında kaçırma olmaz,
• gülme dışında çocuk idrarını normal tutar ve normal idrar yapar,
• bu durum çocuk için, özellikle okulda, çok utandırıcı olabilir.

Çocukta gündüz ani ve güçlü sıkışma hissi, çok sık tuvalete gitme veya gülmeden de ıslanma varsa, bu durum gündüz idrar kaçırmanın başka türlerine, örneğin aşırı aktif mesaneye işaret edebilir.

Tanı

Tanı esas olarak çocuğun ve ailenin anlattıklarına dayanır. Önce başka nedenler dışlanmalıdır:

• en az 2 günlük işeme günlüğü (yazdırılabilir form): çocuğun ne zaman ve ne kadar idrar yaptığı, ne kadar sıvı içtiği, ne zaman ıslandığı,
• enfeksiyonu dışlamak için idrar tahlili,
• kabızlığın değerlendirilmesi, çünkü dolu bağırsak mesanenin çalışmasını etkiler (mesane ve bağırsak disfonksiyonu),
• üroflovmetri ve idrar sonrası kalan idrarın ultrasonla ölçülmesi.

Tedavi

Etkinliği kanıtlanmış özel bir tedavi yoktur. Yaklaşım adım adım planlanır.

Önce genel önlemler (üroterapi):

• gün içinde düzenli tuvalete gitmek, mesanenin aşırı dolmasına izin vermemek,
• yeterli ve gün içine eşit dağıtılmış sıvı,
• kabızlığın tedavisi,
• tuvalette rahat oturmak: ayaklar desteklenmiş, acele etmeden, mesanenin tamamen boşalmasına zaman tanıyarak,
• gülme başladığında pelvik taban kaslarını sıkmayı öğrenmek.

Ek yöntemler. Kaçırma sürerse doktor biyofeedback (çocuk ekrandaki bir oyun yardımıyla kaslarını kontrol etmeyi öğrenir) veya ilaç tedavisini konuşabilir. Bazı çocuklarda dikkat eksikliğinde kullanılan bir ilaç (metilfenidat) denenir. Bu ilacın yararına dair veriler az sayıda çocukla yapılmış çalışmalara dayanır; ilaç bırakıldığında kaçırma geri dönebilir ve yan etkileri vardır. Bu nedenle bu ilacı verme kararını yalnızca doktor, yarar ve riskleri aileyle konuştuktan sonra verir. Mesaneyi gevşeten ilaçlar ise esas olarak ani güçlü sıkışma hissi gibi ek şikâyetler olduğunda düşünülür.

Tedavi gerekip gerekmediği kaçırmanın sıklığına da bağlıdır: kaçırma seyrekse aileler günlük ilaç yerine yalnızca genel önlemlerle yetinmeyi seçebilir.

Ne beklenmeli?

Gülerken idrar kaçırma genellikle çocuk büyüdükçe azalır ve geçer. Çocuğunuza bunun onun suçu olmadığını anlatın, onu azarlamayın ve gülmesini yasaklamayın. Birkaç hafta genel önlemlere uyulmasına rağmen kaçırma sürüyorsa çocuk ürolojisi uzmanına başvurun.