Çocuklarda sık idrara çıkma: gündüz pollaküri

Pollaküri nedir?

Bazı çocuklar bir anda gün içinde çok sık tuvalete gitmeye başlar: bazen her saat, hatta daha sık. Her seferinde az miktarda idrar yapar, ağrı ve yanma olmaz, çocuk idrar kaçırmaz, gece de rahat uyur. Bu duruma pollaküri ya da gündüz olağan dışı sık idrara çıkma denir.

Uluslararası Çocuk Kontinans Derneği (ICCS) tanımına göre bu, tuvalet eğitimini tamamlamış bir çocuğun gündüz en az saatte bir kez idrara çıkmasıdır; her seferinde yapılan idrar da yaşa göre beklenen mesane kapasitesinin yarısından azdır. Karşılaştırma için: çocuklarda günde 8 kez veya daha fazla idrara çıkmak zaten sık kabul edilir.

Pollaküri en çok okul çağındaki çocuklarda görülür, ortalama yaş yaklaşık 6’dır. Kesin nedeni bilinmiyor. Bazen öncesinde stres yaratan bir olay olur, ama çoğu zaman hiçbir neden bulunmaz. Böbrekler ve mesane sağlıklıdır.

Seyri

Pollaküri zararsızdır ve kendiliğinden geçer. Genellikle 6 hafta ile 6 ay arasında sürer. Bazı çocuklarda yakınma 1–2 yıl içinde yeniden başlayıp geçebilir.

Diğer nedenlerden farkı

Sık idrara çıkma başka durumların da belirtisi olabilir. Farkı, eşlik eden belirtiler gösterir:

Durum	Tipik belirtiler
Pollaküri	Gündüz çok sık, az az idrar; ağrı, idrar kaçırma ve gece idrara kalkma yok
Aşırı aktif mesane	Ani, tutması zor sıkışma hissi; çoğu zaman gece de idrara kalkma; idrar kaçırma olabilir de olmayabilir de
İdrar yolu enfeksiyonu	İdrar yaparken yanma ve ağrı, bazen ateş
Şeker hastalığı (diyabet)	Her seferinde çok idrar, aşırı susama, kilo kaybı, yorgunluk

En önemli fark idrarın miktarıdır: pollakürili çocuk sık ama az az idrar yapar, diyabette ise gün içindeki toplam idrar miktarı fazladır.

Tetkikler

Ağrı ya da başka bir yakınma olmadan yalnızca sık idrara çıkma varsa kapsamlı tetkik gerekmez, röntgen ve diğer görüntüleme yöntemlerine genellikle ihtiyaç olmaz. Temel adımlar şunlardır:

• doktor muayenesi ve ayrıntılı görüşme,
• enfeksiyonu dışlamak için idrar tahlili,
• 2 günlük işeme günlüğü: çocuğun ne zaman ne kadar içtiği ve ne kadar idrar yaptığı kaydedilir (yazdırılabilir form).

İşeme günlüğü, az hacimli sık idrara çıkmayı çok idrar yapmaktan (poliüriden) ayırmaya yardımcı olur. Susama ve kilo kaybı varsa kan şekerine bakılır.

Anne baba ne yapabilir?

• Çocuğunuza sağlıklı olduğunu, böbreklerinin ve mesanesinin normal çalıştığını anlatın.
• Tuvalete biraz geç gitse bile idrarını kaçırmayacağını söyleyin.
• Sıklığa dikkat çekmeyin, kaç kez gittiği hakkında yorum yapmayın. Öğretmenlerden ve çocuğa bakan diğer yetişkinlerden onu cezalandırmamalarını, eleştirmemelerini rica edin.
• Sıvıyı kısıtlamayın, çocuk gün boyunca yeterince sıvı içsin.

Konuya daha az dikkat çekilmesi yakınmanın geçmesine yardımcı olabilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Sık idrara çıkma yeni başladıysa idrar tahlili yapılabilmesi için çocuğu bir kez doktora gösterin. Daha sonra aşağıdakilerden biri ortaya çıkarsa yeniden başvurun:

• idrar yaparken yanma, ağrı veya ateş,
• yeni başlayan gündüz ya da gece idrar kaçırma,
• gece de gündüz kadar sık idrara kalkma,
• kabızlık veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik.

Çocuk aşırı su içiyor, çok idrar yapıyor, kilo kaybediyor veya halsizse, bir sonraki randevuyu ve işeme günlüğünün sonucunu beklemeyin: bu, şeker hastalığının belirtisi olabilir ve çocuk aynı gün muayene edilmelidir.