Kabızlık ve mesane: birlikte görülen sorunlar

Mesane ile bağırsak arasındaki bağlantı

Mesane ve rektum (kalın bağırsağın son bölümü) pelviste birbirine yakın yerleşir, aynı sinirler ve aynı pelvik taban kasları tarafından kontrol edilir. Rektum sert dışkıyla dolu olduğunda:

• mesaneye baskı yapar ve kapasitesini azaltır,
• mesaneyi uyararak ani kasılmalara yol açar,
• mesanenin tam boşalmasını engeller,
• bakterilerin idrar yollarına geçmesini kolaylaştırır.

Bu yüzden kabızlık, gündüz ve gece idrar kaçırmanın, idrar yolu enfeksiyonlarının ve reflünün geç düzelmesinin en çok gözden kaçan nedenidir. Bu iki sorunun birlikte olmasına mesane-bağırsak disfonksiyonu denir.

Çocukta kabızlık nasıl anlaşılır?

Aşağıdakilerden ikisi veya daha fazlası en az 1 aydır sürüyorsa kabızlıktan şüphelenmek gerekir. Dışkılama sayısı bu belirtilerden yalnızca biridir:

• haftada 2 veya daha az dışkılama,
• sert, iri dışkı veya keçi dışkısına benzeyen küçük, sert topaklar,
• dışkılarken ağrı, ağlama, tuvaletten korkma,
• çocuğun dışkıyı tutmaya çalışması: bacaklarını sıkar, bir köşeye çekilir,
• iç çamaşırında dışkı lekeleri,
• tuvaleti tıkayan iri dışkı.

Dışkının şeklini değerlendirmek için Bristol dışkı skalası kullanılır: tip 1–2 kabızlığı, tip 3–4 normali gösterir.

Tedavi

1. Bağırsağın boşaltılması

Bağırsakta birikmiş sert dışkı önce birkaç gün boyunca daha yüksek doz yumuşatıcıyla boşaltılır.

2. Sürekli yumuşatıcı

Ardından dışkıyı yumuşak tutmak için her gün yumuşatıcı verilir. En sık polietilen glikol kullanılır. Doz, çocuk her gün veya gün aşırı yumuşak ve ağrısız dışkılayacak şekilde ayarlanır. Tedavi genellikle en az 2–3 ay, çoğu zaman daha uzun sürer ve yavaş yavaş azaltılarak kesilir.

3. Tuvalet düzeni

• her yemekten 15–30 dakika sonra 5–10 dakika tuvalete oturmak (gastrokolik refleksten yararlanmak için),
• ayakların altına destek koymak, dizler kalçadan yukarıda olacak şekilde,
• acele ettirmemek, cezalandırmamak, başarıları övmek.

4. Beslenme ve hareket

Yeterli su, sebze ve meyve, tam tahıllı ürünler, her gün fiziksel aktivite. Aşırı süt ve beyaz un ürünleri kabızlığı artırabilir.

Kabızlık tedavi edildiğinde idrar sorunlarının bir kısmı başka bir tedaviye gerek kalmadan düzelir.