Ameliyatın amacı
Üreteropelvik bileşke darlığında idrar böbrek pelvisinden üretere rahatça geçemez. Piyeloplastinin amacı dar kısmı ortadan kaldırarak idrarın serbestçe akmasını sağlamak ve böbreğin fonksiyonunu korumaktır.
Ne zaman gerekir?
Piyeloplasti, darlık şikâyetlerle veya ardışık tetkiklerle doğrulandığında yapılır. Başlıca endikasyonlar:
- tekrarlayan yan ağrısı veya ateşli idrar yolu enfeksiyonu,
- MAG3/DTPA sintigrafisinde böbreğin toplam fonksiyondaki payının %40’ın altında olması veya takipte 10 yüzde puandan fazla düşmesi,
- idrar söktürücü ilaçtan sonra idrarın pelvisten zayıf akması,
- ultrasonda genişlemenin artması veya yüksek dereceli (SFU III–IV) olması.
Karar tek bir ölçüme göre değil, genişlemenin ve böbrek fonksiyonunun zaman içinde nasıl değiştiğine göre verilir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Standart yöntem Anderson-Hynes piyeloplastisidir: dar segment kesilip çıkarılır, genişlemiş pelvisin bir kısmı küçültülür, üreter pelvise geniş, huni şeklinde bir bağlantıyla yeniden dikilir. Damar basısı varsa üreter damarın önüne alınır.
Üç cerrahi yaklaşım vardır:
- Açık yöntem: yandan 2–4 cm’lik bir kesi. Bebeklerde sık tercih edilir.
- Laparoskopik yöntem: 3 küçük kesiden kamera ve aletlerle.
- Robotik yöntem: laparoskopinin robot destekli şekli, büyük çocuklarda.
Tüm yöntemlerde başarı oranı yüksektir.
Stent ve dren
Dikiş yerinin iyileşmesi için çoğu zaman üreterin içine bir JJ stent yerleştirilir. Stent genellikle 4–6 hafta sonra kısa bir genel anestezi altında sistoskopla çıkarılır. Bazı durumlarda ucu deriden dışarı çıkan bir stent kullanılır; bu stent anestezi gerekmeden çıkarılır.
Hastanede ve evde
- Hastanede kalış genellikle 1–3 gündür.
- İlk günlerde hafif ağrı ve idrarda az miktarda kan normaldir.
- Evde 2 hafta ağır fiziksel aktiviteden kaçınılır.
- Stent yerindeyken bol sıvı alınmalı, ateş olursa hemen başvurulmalıdır.
Takip
- stent çıkarıldıktan 4–6 hafta sonra ultrason,
- ardından 3–6. ve 12. aylarda ultrason,
- gerekirse 6–12 ay sonra MAG3/DTPA sintigrafisi.
Genişleme aylar içinde yavaş yavaş azalır, ancak tamamen kaybolmayabilir. Başarının asıl göstergesi idrarın rahat akması ve böbrek fonksiyonunun korunmasıdır. Darlığın tekrarlaması nadirdir.
Ne zaman acile başvurulmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin.
- Yüksek ateş, titreme
- Şiddetli yan ağrısı, kusma
- İdrarın azalması veya idrarda pıhtılar
- Yaradan idrar veya sıvı sızması
Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not
Piyeloplasti sonrası hidronefrozdaki gerileme yavaş yavaş olur; ilk ultrason genellikle stent çıkarıldıktan 4–6 hafta sonra, ardından 3–6. ve 12. aylarda yapılır. Diüretik renogram, fonksiyon ve drenajı değerlendirmek için endikasyona göre 6–12. ayda tekrarlanır. Stentli dönemde ateşli enfeksiyon riski vardır; bazı merkezler profilaktik antibiyotik kullanır.
Muayenede neler yapılır?
- Ameliyat kararı ultrason, MAG3/DTPA sintigrafisi ve şikâyetlere göre birlikte verilir.
- Yöntem (açık, laparoskopik, robotik) çocuğun yaşına ve anatomisine göre seçilir.
- Stent, hastanede kalış ve evde bakım hakkında ayrıntılı bilgi verilir.
- Takip planı: ultrason ve gerekirse MAG3/DTPA sintigrafisi.
Sık sorulan sorular
Açık ameliyat mı, laparoskopik mi?
Her iki yöntemin başarı oranı benzer ve yüksektir. Bebeklerde küçük bir kesiyle yapılan açık ameliyat hızlı ve güvenilirdir; büyük çocuklarda laparoskopik veya robotik yöntem daha küçük bir iz bırakır ve iyileşme daha hızlıdır.
Stent çocuğumu rahatsız eder mi?
Bazı çocuklarda sık idrara çıkma, idrarda hafif kan veya yan tarafında rahatsızlık olabilir. Bunlar stent çıkarıldıktan sonra geçer.
İlgili konular
- ÜPB darlığıBöbrek pelvisi ile üreter arasındaki darlık, UPJ obstrüksiyonuHastalık
- HidronefrozBöbrekte su toplanması, böbrek pelvisinin genişlemesiHastalık
- MAG3/DTPA sintigrafisiDinamik böbrek sintigrafisi, diüretik renografi, DTPA sintigrafisiTetkik
- Böbrek ve mesane ultrasonuUltrason (USG), ultrasonografiTetkik
- Çocuklarda anesteziAnestezi, açlık kuralları, ameliyata hazırlıkTedavi
Kaynaklar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.
Son güncelleme: